بسم الله الرحمن الرحيم

مقاله: آيا فرقه نعمت اللهي گنابادي, ريشه در تشيع دارند؟

فرقه نعمت اللهي گنابادي كه گسترده ترين شبكه صوفي در ايران به شمار مي رود, همانگونه كه از نام آن معلوم است, نسبت طريقتي خود را به نعمت الله ولي مي رساند و ادعا دارد كه نعمت الله ولي از بزرگان عرفاي شيعه به حساب مي آيد, ما در مقاله خود بحثي هر چند اندك در مورد مذهب و مسلك نعمت الله تقديم مي داريم.

الف: ديدگاه نعمت الله در مورد ابوبكر و عمر و عثمان

حميد فرزام در كتاب نقد احوال و آثار نعمت الله ولي ص 594-593 مي نويسد: در همان نسخه خطي كتاب رسائل شاه نعمت الله (شمس العرفاء)... در ص 86 و 87 نسخه چاپي اين رساله در پاسخ به پرسش ((ماالخله))

-دوستي چيست؟ پس از شرح عارفانه درباره چنين وخله از قول رسول خدا صلي الله عليه و آله درباره ابوبكر به مناسبت چنين روايت شده: قال رسول الله (صلي الله عليه و آله): لوكنت متخذا خليلاً لاتخذت ابابكر خليلاً (اگر دوستي براي خود انتخاب مي كردم حتماً ابوبكر بود) بعد اين شعر را سروده:

او حبيب الله و خليل خداست منصب و جاهش از همه اعلاست

و باز حميد فرزام مي گويد: در رساله فضائل صحابه كه در دو نسخه خطي متعلق به كتابخانه هاي ملك و ملي جزو رسائل شاه ولي آمده اين احاديث درباره خلفاي اربعه از حضرت رسول صلي الله عليه و آله نقل گرديده است ((لوكنت متخذا خليلاً لاتخذت ابابكر خليلاً و لكنه اخي و صاحبي و قدا تخذالله صاحبكم و صاحبي خليلاً))- اگر دوستي براي خود انتخاب مي كردم ابوبكر بود و لكن او برادر من و همراه من است و خدا همراه شما و همراه من ابوبكر را دوست خود قرار داده است.

شاه نعمت الله ولي در اين روايت جعلي, ابوبكر را برادر پيامبر ناميده است و علي عليه السلام كه برادر پيامبر اكرم به حساب مي آيد را كنار گذارده است ((رساله فضائل صحابه نسخه خطي شماره 4662-سال 1109 هـ.ق- نقد احوال و آثار نعمت الله ص 594))

و نيز در همان رساله فضائل صحابه در مورد عمر مي گويد: كه پيامبر فرمود: لوكان بعدي نبي لكان عمر الخطاب ((اگر بعد از من پيامبري بود همانا عمر مي بود))

(نقد آثار و احوال نبي الله ولي ص 595)

و در مورد عثمان مي گويد: پيامبر فرمودند: لكل نبي رفيق و رفيقي في الجنه عثمان

هر پيامبري رفيقي دارد و دوست من در بهشت عثمان است.

نقد آثار و احوال نعمت الله ص 595- فضائل صحابه ص 87-86

ب: ديدگاه نعمت الله در مورد شيعه و سني و خلافت بعد از پيامبر

با نگاهي كوتاه گذرا در مي يابيم كه نعمت الله مذهب شيعه را منحرف دانسته و از مذهب اهل تسنن به عنوان يگانه راه نوراني ياد مي كند.

دكتر فرزام مي نويسد: در رساله تحقيق الاسلام كه مانند رساله پيشين (فضائل صحابه) تنها در نسخه خطي ملك جزو رسائل شاه ولي به شمار آمده و بر اثر تعصبات مذهبي از مجموعه هاي خطي كه در عهد صفوي و ادوار بعد در ايران كتابت يافته, حذف گرديده است و طبعاً در نسخ چاپي نيز يافت نمي شود در باب حقانيت مذهب تسنن و رجحان آن بر ساير مذاهب و اديان و نيز امامت خلفاي اربعه صريحاً چنين سطور است:

(... نزد ارباب بصائر مقرر است كه اقرب طرق و انور سبل, طريق اهل سنت و جماعت است.

اين است طريق آشنائي ره رو تو اگر رفيق مائي

و بايد كه از مذاهب باطله كه اهل حق بر ابطال آن متفق اند احتراز نمائي... قدري به قدر, معتزله معزوله رويت حق را در آخرت انكار كنند و قرآن را مخلوق خواندند و قرآن كلام قديم اوست و غير مخلوق.... و عشره مبشره رضي الله عنهم اهل بهشتند و امام حق بعد رسول امير المومنين ابابكر است و امامت او ثابت است به اجماع امت و بعد از او اميرالمومنين عمر رضي الله عنه و بعد از او اميرالمومنين عثمان رضي الله عنه و بعد از او اميرالمومنين و امام المتقين علي كرم الله وجهه....

ابوبكر افضل اصحاب فرمود ولي ختم امامت بر علي بود

نقد احوال و آثار نعمت الله ولي- رساله تحقيق الاسلام- متعلق به كتابخانه ملك شماره 4262

چند نكته از اين بيان نعمت الله قابل تامل است:

1-مذهب سني را نزديكترين و نوراني ترين راه به خدا مي داند.

2-ديگر مذاهب را باطل مي شمارد- از جمله مذهب شيعيان

3-قرآن را مخلوق نمي داند بلكه آن را قديم دانسته كه در مذهب اهل بيت پيامبر اين نظر هيچ جايگاهي ندارد.

4-عشره مبشره را اهل بهشت خوانده است كه دشمني آنها با امير المومنين علي عليه السلام شهره آفاق است.

5-خلافت را بعد از پيامبر تا به ابوبكر و عمر و عثمان چسبانيده و مانند ديگران حق حضرت علي عليه السلام را غصب كرده است.

عشره مبشره چه كساني اند؟

1-ابوبكر 2-عمر 3-عثمان 4-علي عليه السلام 5-طلحه 6-زبير 7-عبدالرحمن بن عوف

8-سعدبن ابي وقاص 9-سعيدبن زيد 10-ابوعبيده جراح كه اهل تسنن معتقدند پيامبر به اين ده نفر وعده بهشت فرموده است.

در ديوان شاه نعمت الله ولي آمده:

ره سني گزين كه مذهب ماست ورنه گمگشته اي و در خللي

رافضي كيست دشمن بوبكر خارجي كيست دشمنان علي

هر كه او چهار دارد دوست امت پاك, مذهب است و ولي

دوستدار صحابه ام به تمام يار سني و خصم معتزلي

نقد احوال و آثار نعمت الله ص 593- ((ديوان نعمت الله با مقدمه محمود عباسي ص 484))

و در جائي سروده:

رافضي نيستم ولي هستم مومن پاك و خصم معتزلي

((نقد احوال و آثار نعمت الله ص 592- ديوان نعمت الله ص 549))

حميد فرزام در مورد اين بيت مي گويد: در كهن ترين نسخه خطي ديوان نعمت الله متعلق به كتابخانه آستان قدس رضوي شماره 4679 موجود است.

((نقد احوال و آثار نعمت الله ص 592))

در جائي ديگر شاه نعمت الله ولي چنين مي سرايد:

چهار يار رسولند دوستان خدا به دوستي يكي, دوست دارشان هر چهار

((نقد احوال و آثار نعمت الله ص 592))

و به همين هم قانع نشده و پا را فراتر از مرزها گذارده و اين جملات را ابداع كرده است:

((علي محيي السنه و الجماعه)) مي باشد (((يعني حضرت علي عليه السلام خودش زنده كننده مذهب ابوبكر و عمر است))

رسائل شاه نعمت الله ج 1-انتشارات خانقاه شماره 72 – 1355 هـ.ش- ص 175-173- نقد احوال و آثار نعمت الله ص 593

دكتر حميد فرزام مي گويد: باز در نسخه خطي شمس العرفا رساله اي است به عنوان تحقيق مراتب الالهيه كه در ضمن آن از خلفاي اربعه و ائمه اهل سنت صريحاً به اقدام ياد كرده:

((از نبي بر چهار ركن نبوت كه ابوبكر و عمر و عثمان و اميرالمومين علي است ابوبكر صورت قلب است و عمر صورت عقل و عثمان صورت روح و علي صورت نفس و از ايشان بر چهار امام كه چهار ركنند از اركان الهي و آن مالك است و احمد و ابوحنيفه و شافعي....))

در اين عبارات مذهب و مكتب شاه نعمت الله ولي به طور كامل محسوس مي باشد كه حتي در فقه نيز فقهاء اربعه اهل تسنن را بر امام صادق عليه السلام كه فقيه مذهب جعفري است مقدم مي دارد همانگونه كه در امر خلافت ابوبكر و عمر و عثمان را بر علي عليه السلام مقدم كرده است.

آيا با اين گفتار كه از نعمت الله ولي بر جاي مانده مي توان او را شيعه و عارف و اصل دانست كه امر خرقه پوشي را هم از امام معصوم عليه السلام به ارث برده باشد

آيا فرقه نعمت الله گنابادي ريشه خود را شيعه مي داند يا سني.

پس اي كاش فرقه گنابادي ها, نام ديگري براي خود انتخاب كنند و از نعمت الل كناره گيري نمايند تا حداقل در مذهب آنها و ريشه مذهبي شان ترديد و تشكيكي نشود.

آخر كلام

چند بيت جالب از نعمت الله ولي

سيد زخودي خود فنا شد والله به خدا كه خدائيم

ديوان ص 432

سيد چه كني راز نهان؟ فاش بگفتيم بي خود نگريستيم خدائيم خدائيم

البته اميدواريم كه اين اشعار مانند ديگر اشعار مورد دار, از ديوان او پاك نشده باشد.

ما قضاوت را به عهده خوانندگان عزيز مي نهيم....

© کپی رایت توسط گناباد110 کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مقالات فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است.

نوشته شده در تاریخ: 1386/6/24 (716 مشاهده)